جانبازان اعصاب و روان به گواه دیگر جانبازان دوران دفاع مقدس، مظلومترین قشر جانبازان هستند. کسانی که در ظاهر جسمی سالم دارند اما در باطن مشکلات روحی چنان عرصه را بر آنان و خانوادههایشان تنگ میکند که جوابگوی کوچکترین نیازهای خود و خانوادهشان هم نیستند. مشکلاتی همچون تنشهای عصبی، طلاق، اضطراب فرزندان، مشکلات مالی و اشتغال نامناسب و خانوادههایی که به خاطر نجابت شان کمتر از مشکلات زندگی یک جانباز اعصاب و روان گلایه میکنند.
«پروین آزاد» و «جواد فریدی اسکویی» سالهای زیادی است که به عنوان یک زوج عضو شبکه معتمد معین بنیاد شهید و امور ایثارگران با خانواده جانبازان در ارتباط هستند و جنس مشکلات آنان را درک میکنند. جواد فریدی اسکویی خودش جانباز 30 درصد اعصاب و روان است و نزدیکی بیشتری با جانبازان داشته و مشکلات آنان را لمس کرده است. پروین آزاد هم که سالها در کنار پرستاری از همسرش به عنوان یک فرهنگی خدمات فراوانی داشته، بعد از بازنشستگی تصمیم میگیرد نخستین تشکل جانبازان اعصاب و روان را برای این دسته از جانبازان راهاندازی کند.
چهارشنبه 12 آبان ماه، پروین آزاد رئیس هیأت مدیره، جواد فریدی اسکویی مدیر کل تشکل کانون آرامش جانبازان اعصاب و روان، غلامعلی عبادالهی عضو هیأت مدیره و سید عباس موسوی مدیر روابط عمومی تشکل کانون آرامش جانبازان اعصاب میهمان پایگاه خبری حیات طیبه شدند تا از تلاش های مشترک شان برای الیتام به رنج این گروه از جانبازان بگویند. در ابتدای این نشست پس از معرفی اعضا، فعالیتها و اقدامات تشکل کانون آرامش جانبازان اعصاب و روان به بررسی دغدغهها، خواستهها و مشکلات آنها پرداختیم.
آغاز به کار نخستین تشکل جانبازان اعصاب و روان
*حیات طیبه: چه شد که تصمیم به تشکیل چنین انجمنی گرفتید؟
پروین آزاد (رئیس هیأت مدیره کانون جانبازان اعصاب و روان): شغل همسرم در ارتباط با جانبازان بود و خود ایشان هم جانباز اعصاب و روان هستند. خودم هم از معتمدین جانبازان شهرری هستم. پیش از تاسیس این تشکل زمانی که با مشکلات این قشر خاص از جامعه مواجه میشدیم، دوست داشتیم به نوعی به آنها کمک کنیم. سالها به صورت غیررسمی این کمکها را انجام میدادیم و تلاش میکردیم تا در حد وسع مان مشکلات درمانی و خانوادگی آنها را بر طرف کنیم. برای همین بعد از مدتی به همسرم پیشنهاد دادم که تشکلی داشته باشیم و در قالب این تشکل، حمایتها را انجام بدهیم. خواستیم با این کار تسکینی بر روح و روان خسته آنها باشیم. هدف ما هم معرفی این خانوادهها به جامعه بود. ضمنا جانبازان اعصاب و روان در سطح کشور هیچ تشکلی نداشتند و ما نخستین تشکل جانبازان اعصاب و روان و خانوادههایشان را تشکیل دادیم.
*حیات طیبه: کانون جانبازان اعصاب و روان چه زمانی و چگونه تاسیس شد؟
آزاد: درسال 94 اقدام کردیم و سال 96 توانستیم مجوز تاسیس تشکل جانبازان اعصاب و روان را از وزارت کشور و بنیاد شهید و امور ایثارگران دریافت کنیم. به کمک 9 نفر از خانواده جانبازان و تعدادی از جانبازان اعصاب و روان این تشکل را به ثبت رساندیم. در اواسط فعالیتمان جوان ها با مشکلات کار، تحصیل و درآمد مواجه بودند و از تشکل جدا شدند. در نتیجه با اضافه شدن تعدادی از افراد متخصص به فعالیت مان ادامه دادیم.
*حیات طیبه: عموما مشکلات جانبازان اعصاب و روان چیست؟
آزاد: اکثر جانبازان اعصاب و روان یا نتوانستهاند ازدواج کنند یا اگر هم ازدواج کردهاند نمیتوانند با اعضای خانواده سازگاری داشته باشند، گاهی با همسر خود و گاهی با فرزندان خود درگیر شده و این بدرفتاریها باعث میشود. به اجبار خانوادهها جانبازان را ترک می کنند. در حقیقت مقصر هم نیستند گاهی رفتار برخی از جانبازان در هنگام حملههای عصبی ناخواسته غیرقابل تحمل میشود. . بیشتر آنها بیکار هستند و نمیتوانند با محیط کار یا صاحب کارشان ارتباط سالم برقرار کنند و از موقعیت اجتماعی مناسبی برخوردار نیستند.
*حیات طیبه: تاکنون چه اقداماتی صورت گرفته است؟
آزاد: در حد توان مان تاکنون اقدامات زیادی برای جانبازان اعصاب و روان انجام دادهایم و توانستیم بخشی از مشکلات آنان را برطرف کنیم. از جمله کارهایی که انجام دادیم،تشویق جانبازان برای اشتغال به کار، مراجعه به مراجع قضایی و انتظامی برای کمک و دفاع از حقوق جانبازان و جلوگیری از حبس و زندانی شدن آنها، معرفی جانبازان اعصاب و روان به مراکز اعتیاد و درمان، مشاوره دادن مسائل حقوقی، اقتصادی، اجتماعی، خانوادگی و ازدواج، تهیه جهیزیه و سیسمونی، اهدای پکهای بهداشتی و ارزاق، دیدارهای متعدد با جانبازان و خانواده هایشان در منرل، بیمارستانها، آسایشگاهها، مراکز نگهداری و گرمخانهها، همچنین روزانه تعداد زیادی از جانبازان، ایثارگران و خانواده های آنها جهت مشاوره گرفتن و رفع مشکلاتشان به دفتر تشکل مراجعه می کردند، تهیه مسکن و وسایل آن که حتی چند مورد آن با کمک افراد خیر تهیه شد. در زمینه ازدواج آنها و فرزندانشان، برطرف کردن بیمه و معرفی به بنیاد شهید و امور ایثارگران، فعالیتهی زیادی انجام شده است.
پیگیری مشکلات حقوقی، معیشتی و درمان
*حیات طیبه: بصورت مصداقی بفرمایید جانبازان اعصاب و روان با چه مشکلاتی روبه رو هستند؟
آزاد: مشکلات جانبازان اعصاب شامل مواردی است که هر کدام نیاز به توضیحی مفصل دارد. برخی از جانبازانی که از خانواده خود ترد شده اند به دلیل مشکلات روحی و روانی توان انجام امور خود را ندارند و به قیم نیازمند هستند، تعلق گرفتن حق پرستاری به همسران جانبازان اعصاب و روان، این مبلغ نباید به همراه حقوق از طرف بنیاد به جانباز داده شود، اشتغال، تامین مسکن و تامین هزینه ازدواج فرزندان مهم ترین دغدغه ی جانبازان است و در این زمینه بیش ترین مشکلات را دارند. در تلاشیم امکان استفاده از تسهیلات دولتی و خدماتی برای همه جانبازان با درصدهای مختلف فراهم کنیم. همانطور که استفاده از تسهیلات برای جانبازان با درصدهای بالا امکان پذیر است اما جانبازان هایی که درصد پایینی دارند از آن محروم هستند.
کمک به پایش سلامت در منزل جانبازان
*حیات طیبه: از نظر شما چه اقداماتی باید برای برطرف کردن مشکلات جانبازان اعصاب و روان انجام شود؟
اسکویی (مدیر کانون جانبازان اعصاب و روان): پایش سلامت در منزل جانبازان اعصاب و روان توسط پزشکان، مددکاران و روان شناسان خبره و دلسوز خیلی موثر است. ایجاد مراکز فرهنگی و ورزشی در سراسر کشور، همچنین برگزاری اردوهای آموزشی، فرهنگی، تفریحی، درمانی و زیارتی یک روزه یا چند روزه برای جانبازان و خانوادههای آنان، خیلی در روحیه این عزیزان تاثیر گذار است. قرارداد با مراکز دندان پزشکی، تاسیس اورژانس اجتماعی ایثارگران، ایجاد مراکز فرهنگی و ورزشی در سراسر کشور، مسئولین باید در عمل احترام برای جانباز قائل باشند و نسبت به رفع مشکلات آنها اقدامات جدیتری انجام دهند. از مسئولین بنیاد شهید و امور ایثارگران درخواست داریم، در جهت برطرف کردن این موارد اقدامات مثمرثمر تری انجام دهند.
*حیات طیبه: آیا جانبازان اعصاب و روان از لحاظ علمی هم پیشرفت کرده اند؟
اسکویی: جانبازان اعصاب و روان مشکلات خاص و عدیدهای دارند. مثلا به سایر جانبازان از جمله جانبازان نابینا و نخاعی اکثرا بعد از جانبازی ادامه تحصیل داده و حتی دکتر و مهندس هم شدهاند اما جانبازان اعصاب و روان به خاطر شرایط خاص روحی نتوانستند چنین پیشرفتهایی در جامعه داشته باشند. برخی از آنها حتی حقوق هم نمیگیرند. مشکلات خانوادگی زیادی دارند و کسی باید به داد دردهایشان برسد. ما جانبازان میدانیم که مشکلات عدیدهای در جامعه وجود دارد اما نمیشود که از این جانبازان اعصاب و روان غافل شد.
معضلات جانبازان اعصاب و روان نباید پنهان بماند
*حیات طیبه:به نظر شما مشکل عمده جانبازان اعصاب و روان چیست؟
اسکویی: برخی از مردم و مسئولین بنا به دلایلی یا حتی شأن خود جانبازان این مسائل را پنهان میکنند اما پنهان کردن به نظر من خوب نیست. باعث میشود آسیبها بیشتر و خدماتی که میتوانند برای خود یا خانوادههایشان بگیرند کمرنگ شود.
بخشی از جانبازان حقوق دریافت نمیکنند و عدهای از آنها هم که حقوق میگیرند مبلغ دریافتیشان بسیار پایین است. بیشتر جانبازانی هم که در بیمارستان بستری هستند خانوادهشان از پس هزینههای درمان آنها برنمیآیند.
حیات طیبه: از نظر شما موضوع اعصاب و روان در جامعه ما پذیرفته شده است؟
سیدعباس موسوی (عضو هیأت مدیره و مدیر روابط عمومی تشکل کانون جانبازان اعصاب و روان): بصورت کلی موضوع اعصاب وروان در جامعه ما پذیرفته شده نیست، مردم هرچیزی را که ببینند قبول میکنند. برخی افراد نسبت به مشکلات جانبازان اعصاب و روان شناخت و آگاهی لازم را ندارند. به دلیل برخوردهای نامناسب این عزیزان خود را پنهان میکنند. تمام آسیبدیدگان اعصاب و روان دچار اختلال سردرد، یاس و ناامیدی، عدم تمرکز حواس و دردهای عضلانی مفصلی هستند و از حالتهای روحی و روانی خود ناراحت هستند. شنیدن صدای این عزیزان می تواند بخشی از ناراحتی و مشکلات آنها را بکاهد.
حیات طیبه: چه پیشنهادی برای بهبود وضعیت کانون جانبازان اعصاب و روان دارید؟
موسوی: کانون جانبازان اعصاب و روان باید درآمدزایی داشته باشد و امکانات لازم برای آن فراهم شود. برخی از جانبازان ما دارای مشکلات عدیده اقتصادی هستند و هزینه های درمانی شان زیاد است، همچنین فرزندان آنها بزرگ شده اند و در شرف ازدواج هستند. خواهش و پیشنهادی که به بنیاد شهید و امور ایثارگران دارم این است که مسائل و مشکلات جانبازان اعصاب و روان و خانودههایشان را بطور مستمر از نزدیک مشاهده و بررسی کنند و بتوانند مشکلات و مسائل را بازگو کنند.
متاسفانه در بسیاری از شرکتهای دولتی قوانین جامعه ایثارگری که به صراحت قانون است رعایت نمیشود. بسیاری از جانبازان ما بازنشته یا شهید شدند، این عزیزان یادگاران دوران دفاع مقدس هستند، نسلی هستند که دیگر تکرار نمیشوند باید قدردان زحمت و تلاشهای این عزیزان باشیم. آنچه رزمندگان و ایثارگران انجام دادند در هر نقطه از کشور قابل لمس است. هر چند بتوانیم نسل جدید را به این جامعه نزدیکتر کنیم توانستهایم یک سرمایه بزرگ را حفظ کرده باشیم و انتقال فرهنگ ایثار و رشادت به نسلهای جدید امری واجب محسوب میشود. امیدوارم با ایجاد مراکز جامع توانبخشی و در دسترس بودن خدمات مشاوره روانی و خانواده، بخش بزرگی از مشکلات جانبازان اعصاب و روان را برطرف میکنیم.
حیات طیبه: از نظر شما برای برطرف کردن دغدغه ی جامعه ایثارگری چه اقداماتی لازم است؟
موسوی: یکی از راهکارهای مهم اجرای قانون جامع ایثارگری می باشد. متاسفانه در برخی از شرکت ها و سازمان ها به بهانه خصوصی بودن از اجرای این قانون سر باز می زنند، شهدا همواره به عنوان الگوهایی مهم به جامعه معرفی شده اند که با توجه به سخنان و رفتار آنها می توان در اصلاح جامعه عملکردی پویا و مثبت داشت. «همانگونه که امام (ره) در سخنان شان فرمودند: باید رسیدگی کامل به خانواده شهداء، آسیبدیدگان و معلولین، به نحو احسن و با مراعات احترام آنان انجام شود. لازم است عموم دستگاههای اجرایی اموری را که مربوط به شهدا و خانواده آنان ، معلولین و مصدومین است با کمال سرعت عمل نموده و تسهیلات لازم را در مورد آنان معمول دارند، که اینان بر ما و ملت شریف حق بسیار بزرگی دارند. و اگر معلوم شود که کسانی در بعضی از ادارات و وزاتخانهها برای اجرای امور شهدای انقلاب و خانواده آنها اشکال تراشی می کنند، به عنوان ضد انقلاب باید مورد تعقیب واقع شوند.»
حیات طیبه: آیا تاکنون ایثارگران برای احقاق حق خود به کانون مراجعه کردند؟
موسوی: تا آنجا که مطلع هستم و بر اساس گزارش های مدیر عامل کانون آرامش جانبازان اعصاب و روان، بله مواردی زیادی به کانون مراجعه کردند. آنها اعلام نمودند مجموعههای کاریشان به بهانه اینکه بخش خصوصی است اجرای قوانین جامع ایثارگری شامل این شرکت یا سازمان نمی گردد. معتمدین و کانون آرامش جانبازان اعصاب و روان به عنوان رابطین ایثارگران، موارد را ابتدا از طریق سازمان مربوطه بررسی کردند. درصورتی که نتیجه ای حاصل نشد از طریق مدیران ارشد ونهادهای نظارت وزارت خانه مطبوع پیگیری و به کمک دوستان در بنیاد شهید و امورایثارگران اقدامات لازم را انجام دادیم. خوشبختانه تعداد زیادی از ایثارگران مشکلاتشان برطرف شد و به حق خود رسیدند. لازم است در اینجا از زحمات و پیگیریهای مداوم مدیر عامل کانون آرامش جانبازان اعصاب و روان تشکر نمایم.
شایان ذکر است که مجموعههای دولتی زیادی هستند که فراتر از قوانین جامع ایثارگری به این قشر فداکار و خانوادهشان خدمات مطلوبی ارائه می نمایند و شاهد ارائه خدمات ایثارگری در بخش های کاملا خصوصی به این عزیزان بوده ایم. از نظر من اجرای قانون جامع ایثارگری حداقل کاری است که نهادها، وزارتخانه ها و سازمان ها می توانند برای این قشر فداکار انجام دهند. زیرا آنها دین خود را نسبت به ما و جامعه ادا کردند.
امیدواریم افتخار این را داشته باشیم تا به یاری خداوند متعال و مساعدت سایر دوستان و مجموعه های مرتبط بتوانیم خدمات شایسته و در شأن این عزیزان ارائه نمایم.
انتهای پیام/